HIT CHANNEL ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: Μάρτιος 2023. Είχαμε την τιμή να μιλήσουμε με έναν θρυλικό κοντραμπασίστα και συνθέτη: τον Ron Carter. Είναι περισσότερο γνωστός ως μέλος των Miles Davis Quintet. Έχει μια πολύ επιτυχημένη solo καριέρα και έχει συνεργαστεί με τους Paul Simon, Aretha Franklin, Chet Baker, Wes Montgomery, Sam Rivers, McCoy Tyner, Stan Getz και πολλούς άλλους. Το ντοκιμαντέρ “Ron Carter: Finding the Right Notes”, σε σκηνοθεσία Peter Schnall, έλαβε καλές κριτικές και είναι διαθέσιμο. Διαβάστε τα πολύ ενδιαφέροντα πράγματα που μας είπε:
Κρατάτε την προσωπική σας ζωή μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Είχατε καθόλου αμφιβολίες σχετικά με το να αποτελέσετε το θέμα ενός ντοκιμαντέρ πριν από τη δημιουργία του “Ron Carter: Finding the Right Notes”;
Ανησυχούσα για το πόση από την προσωπική μου ζωή ήθελαν να δείξουν. Με απασχολούσε πολύ το πώς παρουσιάζουν την προσωπική μου ζωή που δεν ήθελα να δημοσιοποιήσω και ήλπιζα ότι θα έκαναν μοντάζ σ’ όλα αυτά τα διάφορα γεγονότα όταν με έβλεπαν εκείνη τη χρονική περίοδο. Θα αναγνώριζαν και θα ταυτίζονταν με το πώς ήταν η προσωπικότητά μου και τα προσωπικά μου γεγονότα. Όταν τους ζητούσα να μην το δείξουν αυτό, δεν το έδειχναν γιατί ένιωθαν το ίδιο είδος ενσυναίσθησης. Τους εμπιστεύτηκα και βγήκε πολύ καλό.
Είστε ικανοποιημένος από την ανταπόκριση που λάβατε μέχρι στιγμής για το ντοκιμαντέρ “Ron Carter: Finding the Right Notes”;
Είμαι πολύ απογοητευμένος που δεν έχει κυκλοφορήσει στην Ευρώπη και την Άπω Ανατολή, την Ιαπωνία για παράδειγμα. Δεν είμαι σίγουρος ποια είναι η διαδικασία, αλλά μας είπαν ότι μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα, όποιο κι αν είναι αυτό, θα το κυκλοφορούσαν στην Ευρώπη και την Ιαπωνία, αλλά δεν έχει συμβεί και τους λείπει πολύ. Μου είπαν ότι δεν έχουν το προϊόν, στην προκειμένη περίπτωση το ντοκιμαντέρ, σε ένα πολύ ευρύτερο κοινό και σκέφτομαι αν πήγαιναν κάπου αλλού. Είμαι απογοητευμένος.
Στο ντοκιμαντέρ λέτε ότι υπάρχουν ακόμα νότες που πρέπει να ανακαλύψετε. Είναι αυτό το βασικό κίνητρο για να συνεχίσετε να παίζετε;
Ψάχνω μια νέα σειρά από νότες. Είναι καλύτερα να το πούμε έτσι. Αλλά είναι και τα δύο: Είναι η σωστή νότα τη σωστή στιγμή.
Πόσο συγκινητικό ήταν για εσάς να παίξετε τη συναυλία για τα 85α γενέθλιά σας στο Carnegie Hall στις 10 Μαΐου 2022 με τους Stanley Clarke και Buster Williams;
Είναι φίλοι μου και δεν ντροπιάζομαι ποτέ μπροστά στους φίλους μου. Με ξέρουν, τους ξέρω, αγαπιόμαστε, έχουμε το ίδιο ενδιαφέρον σε πολλούς τομείς της ζωής μας. Ήμουν περήφανος που τους είχα στο πλευρό μου.
Λατρεύω τη σύνθεσή σας “Cut and Paste” από το album “Dear Miles” (2007). Ποια ήταν η έμπνευσή σας για αυτό το μουσικό κομμάτι;
Πριν τους υπολογιστές και άλλα πράγματα όταν ήθελες να φτιάξεις ένα κομμάτι, σε ορισμένα μέρη έκανες το δικό σου editing, έπρεπε να το κόψεις και να το επικολλήσεις εκεί που ανήκε στo μουσικό σου θέμα. Έκανα αυτό το κομμάτι για να πω ότι βρήκα κάποια θραύσματα από ιδέες, ότι ήταν όλα καλά από μόνα τους, ήταν πολύ σπάνια διαμάντια για μένα ως μελωδίες. Πέρασα λίγο χρόνο κοιτάζοντάς τα, παίζοντας και επίσης διαβάζοντάς τα και αποφάσισα ότι χρειαζόμουν μια διαφορετική σειρά για να γίνουν αυτά τα θραύσματα ένα καλύτερο κομμάτι. Εξ ου και το “Cut and Paste”.
Προτεραιότητά σας είναι να κάνετε τους άλλους να ακούγονται καλά. Σας έρχεται φυσικά αυτό ή απαιτεί και κάποιο είδος άσκησης;
Νομίζω ότι αυτό είναι μέρος της δουλειάς. Δουλεύω ως sideman. Η δουλειά του sideman είναι να έχει ανθρώπους που τον καλούν, αγνώστους ή φίλους, για να κάνουν το project τους, τον καλούν επειδή πιστεύουν ότι είναι σε θέση να κάνει το project να φτάσει σε ένα διαφορετικό επίπεδο, μια διαφορετική ιδέα, μια διαφορετική εξέλιξη από τις μουσικές τους ελπίδες. Οπότε, φυσικά, όταν με καλούν πρωταρχική μου δουλειά είναι να κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ και αν μου επιτρέπεται, μπορώ να τους δώσω αυτό που πιστεύω ότι θα είναι καλύτερο από αυτό που έχουν ή να υιοθετήσουν κάποια από τις ιδέες μου μέχρι να αισθανθούν έτσι (σ.σ: Ενώνει τα δάχτυλα κάθε χεριού, βάζοντας το ένα χέρι διαγώνια από το άλλο). Αν μπορέσω να το κάνω αυτό, με ξανακαλούν για άλλο project. Λοιπόν, αυτή είναι η δουλειά μου.
Υπάρχει σωστό ή λάθος στην jazz; Ο Miles Davis είπε: «Μη φοβάστε τα λάθη, δεν υπάρχουν».
Λοιπόν, υπάρχουν μερικές απαίσιες νότες. Δεν είμαι σίγουρος τι άκουγε. Αυτή τη στιγμή βέβαια δεν ακούει και εγώ ακόμα ακούω. Υπάρχουν κάποιες απαίσιες νότες που παίζουν τα παιδιά, για οποιονδήποτε λόγο. Υπάρχουν 8, 15 λόγοι για τους οποίους είναι λάθος η νότα. Επιπλέον, θέλω να πω ότι είναι η σωστή νότα τη λάθος στιγμή.
Έχετε πει ότι παίζοντας με τον Miles Davis μάθατε να βλέπετε τη μεγάλη εικόνα. Πώς το πετύχατε αυτό αν αναλογιστούμε ότι ποτέ δεν σας είπε τι να παίξετε ή πώς να παίξετε;
Νομίζω ότι εμπιστεύτηκε την κρίση μου και την αίσθηση μου για την αναζήτηση μιας καλύτερης σύνδεσης από νότες. Αντί να χρειαστεί να μου το πουν, παρότρυνα να ψάξουμε γι’ αυτές και καταλάβαινε ενστικτωδώς αυτή την άποψη των μελών του συγκροτήματος. Υπήρξα sideman για πολλές ηχογραφήσεις και συναυλίες. Κατέληξα να προσέχω πώς κάνουν το ίδιο πράγμα: πώς διαχειρίζονται το κοινό, πώς σχεδιάζουν το πρόγραμμα, πώς αφήνουν ένα τραγούδι να διαρκέσει περισσότερο ή λιγότερο, πώς συμπεριφέρονται στους sidemen όταν βρίσκονται στην σκηνή. Όλο αυτό είναι ένα μέρος αυτής της «μεγάλης εικόνας», του να είσαι ένας επιτυχημένος sideman που οι άνθρωποι ψάχνουν για να συνεργαστούν. Όχι επειδή είμαι διάσημος, λόγω του πώς τους συμπεριφέρομαι.
Κατά την περίοδο που οι Miles Davis Quintet έπαιζαν στο Plugged Nickel στο Chicago το 1965, ο γιος σας, ο Myles, γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη. Τι λύση βρήκατε για να είστε κοντά στην οικογένειά σας;
Εκείνη την εποχή, υπήρχαν πολλές πτήσεις που έφευγαν από τη Νέα Υόρκη και πήγαιναν παντού: Chicago, Detroit, οπουδήποτε. Απλώς βγήκα έξω και πήρα μια πτήση στη 1:00 π.μ. μετά τη συναυλία στο Chicago. Θα μπορούσα να είμαι στη Νέα Υόρκη 2 ½ ώρες αργότερα για το ξύπνημα του γιου μου ή το πρωινό στις 5:00 π.μ. και θα μας έφτιαχνα ένα γεύμα με τη γυναίκα μου και τον 2χρονο γιο μας και μετά θα τους έβγαζα έξω ή πήγαινα στο Manhattan για ένα μάθημα που είχα. Έπαιρνα ένα αεροπλάνο στις 7:00 μ.μ. πίσω για το Chicago γιατί υπάρχει μια ώρα διαφορά και θα έφτανα εκεί ακριβώς πάνω στην ώρα για ν’ ανοίξω τη θήκη του μπάσου και να το βγάλω απ’ αυτήν. Το έκανα αυτό για τρεις νύχτες.
Γιατί το πρώτο take σε μια ηχογράφηση είναι πάντα το καλύτερο;
Νομίζω ότι στο πρώτο take όλοι παίζουν τη μουσική. Στο δεύτερο παιχνίδι παίζουν τους εαυτούς τους και νομίζω ότι είναι ένας καταστροφικός τρόπος να σε ανακαλύψουν.
Πόση καλλιτεχνική ελευθερία έχετε ως sideman στους δίσκους άλλων;
Έχω τόση ελευθερία όση θα επέτρεπε το project. Με καλούν να κάνω ό,τι μπορώ για να βοηθήσω αυτούς και το project τους. Φυσικά, προβληματίζομαι για το αν παίζω υπερβολικά (overplaying) ή αν δεν είμαι αρκετά ευχάριστος για αυτό που απαιτεί το κομμάτι. Με βάση την εμπειρία μου, θέλω να μπορώ να επιστρέψω στην επόμενη δουλειά του ίδιου πελάτη. Όντας sideman για περισσότερα από 60 χρόνια περίπου, καταλαβαίνω πότε είναι η κατάλληλη στιγμή να πας «ας χαλαρώσουμε όλοι» και η στιγμή που θέλεις να κρατήσεις το στόμα των ανδρών κλειστό. Έμαθα εκείνες τις στιγμές.
Γιατί τα μαθήματα σύνθεσης είναι απαραίτητα για έναν μουσικό της jazz;
Νομίζω ότι αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε μια φάση της μουσικής όπου οι μουσικοί ενδιαφέρονται να είναι αυτό που λένε «ελεύθεροι» από τους περιορισμούς των ευρωπαϊκών στυλ και μεθόδων σύνθεσης, σημειογραφίας και άλλων. Νομίζω ότι εκτιμώ αυτήν την τόλμη να είσαι κάτι το διαφορετικό, κάτι που κανείς άλλος δεν κάνει. Αισθάνομαι ότι σε αυτή την περίπτωση, είναι σαν να τρέχεις την μουσική. Νομίζω ότι όλα έχουν μια τάξη, είτε σ’ αρέσει είτε όχι, και μερικές φορές ο καλύτερος τρόπος για να μεταδώσεις κάτι είναι να χρησιμοποιήσετε τη τάξη της εποχής και πρέπει να το κάνεις αυτό. Σε αυτήν την περίπτωση, να μάθει πώς να συνθέτει και ποιες είναι οι φόρμες και να μάθει τι είναι οι παρτιτούρες και μπορεί να συμμορφωθεί με τον δάσκαλό του/της όταν του/της λέει ότι αυτό δεν είναι πολύ καλό τραγούδι για αυτούς τους πραγματικούς βασικούς λόγους. Ίσως η σύνθεσή σου να είναι καλύτερη από αυτή κάποιου άλλου και να είναι επιτυχημένη. Θα έχει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής εάν έχει μεγαλύτερα πόδια όταν το ακούσει δημόσια το κοινό. Αλλά μπορεί να είσαι πιο παραγωγικός και μπορεί πραγματικά να βρεις άλλο τρόπο για να κάνεις τα τραγούδια σου στο μυαλό σου πιο διαθέσιμα σε ένα ευρύτερο κοινό και στους μουσικούς.
Είστε πολύ ενεργός στο Διαδίκτυο με την ιστοσελίδα σας https://roncarterjazz.com και τους λογαριασμούς σας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πόσο βοηθάει στο να προσελκύετε νέους ανθρώπους στη μουσική σας;
Δεδομένου ότι η jazz δεν βρίσκεται στο κορυφαίο επίπεδο ενδιαφέροντος των ανθρώπων για την ακρόαση μουσικής, όσο περισσότερους τρόπους έχουμε βρει και έχουμε στη διάθεσή μας για να κάνουμε το κοινό μας να παραμείνει στο ίδιο μέγεθος και στην πραγματικότητα να μεγαλώσει, οφείλεται στον κατακλυσμό των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Έχω ανθρώπους που δουλεύουν μαζί μου που το κάνουν αυτό δυνατό. Δεν είναι νέοι οπαδοί αυτοί καθαυτοί, αλλά το κοινό για άλλους μουσικούς της jazz. Η κοινότητα της jazz είναι πλέον σε θέση να εκμεταλλευτεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που έχει στη διάθεσή της και στη συνέχεια να προσελκύσει ανθρώπους που μπορεί να μην τους γνώριζαν ποτέ. Αυτό είναι κρίσιμο.
Φαίνεται ότι σας αρέσει να έχετε αριθμούς ως τίτλους τραγουδιών (“595”, “117” “Eighty–One”). Έχουν ιδιαίτερη σημασία για σας αυτοί οι αριθμοί;
Όχι, απ’ όσο ξέρω, αλλά έπρεπε να τους βρω, ώστε να έβγαζα χρήματα γρήγορα. Ξέρεις, είναι καλοί αριθμοί για το λόττο.
Στο “Filles de Kilimanjaro” (1968) του Miles Davis παίζατε ηλεκτρικό μπάσο και ο Dave Holland έπαιζε κοντραμπάσο. Αυτή ήταν δική σας απόφαση;
Όχι, ήταν του Miles. Απλώς ήθελε δύο διαφορετικούς ήχους ταυτόχρονα, υποθέτω. Ήταν εντάξει. Ο Dave και εγώ, είμαστε και οι δύο καλοί μουσικοί και ευαίσθητοι στις ανάγκες της μουσικής. Έχεις δύο τύπους που παίζουν στο ίδιο εύρος του ίδιου οργάνου, νομίζω ότι είχαμε περιέργεια όπως κι όλοι οι άλλοι για το πώς θα μπορούσε να δουλέψει. Και δούλεψε, νομίζω.
Διάβασα μια συνέντευξη του Keith Jarrett (Miles Davis –πιάνο) και είπε ότι λάτρευε το “Fuchsia Swing Song” (1965) album του Sam Rivers που παίξατε με τον Tony Williams και τον Jaki Byard (πιάνο). Έχετε αναμνήσεις από τις ηχογραφήσεις αυτού του album;
Συγγνώμη, το έψαξα για να βρω μια απάντηση για σένα (σ.σ.: είχα στείλει τις ερωτήσεις μερικές μέρες πριν από τη συνέντευξη στο Zoom) αλλά δεν ήξερα πώς να τη βρω. Η προσπάθειά μου δεν ήταν επιτυχής. Το μόνο που μπορώ να θυμηθώ ήταν ότι ο Jaki Byard ήταν σε θέση να παίξει όλα τα είδη στο πιάνο σε ένα ρεφρέν και αν ο Keith Jarrett ενδιαφέρεται για την ιστορία του πιάνου, τότε θα ήταν ένας καλός δίσκος για αυτόν να ακούσει την εξέλιξη και νιώθεις δέος με το πιάνο από τον ίδιο τύπο μέσα στα επόμενα τέσσερα λεπτά. Σπουδαίος δίσκος. Καλό για αυτόν.
Ο πρώην συνεργάτης σας Wayne Shorter πέθανε πριν από μερικές ημέρες. Θα θέλατε να μας πείτε λίγα λόγια για αυτόν;
Λοιπόν, πέθανε, αλλά η μουσική του έχει τη δική της ζωή. Οι έννοιες του Wayne όσον αφορά την ομορφιά, την αγάπη, τον σεβασμό, τη χάρη, όλα τα πράγματα που ήταν ο Wayne, όπως ήταν σε αυτόν τον πλανήτη, το ίδιο ήταν και η μουσική του και όταν οι άνθρωποι δεν ξέρουν πώς να τ’ ορίσουν αυτό επειδή το παίζει ο Wayne, είναι νομίζω αρκετό. Αυτό είναι το σημάδι που άφησε και δεν θα φύγει ποτέ γιατί ο Wayne Shorter το έπαιξε και ο Wayne Shorter το έγραψε. Είμαι χαρούμενος που είχα σχέσεις μαζί του. Τον είδα μερικές φορές τον περασμένο χρόνο, ήταν μόνο μερικά γεγονότα που κάναμε στο Zoom. Τον αγαπώ και μου λείπει πραγματικά κάθε μέρα γιατί δεν μπορώ να του μιλήσω αυτή τη στιγμή, αλλά έχω δίσκους που έχω κάνει μαζί του και έχω δίσκους που έκανε με άλλους ανθρώπους και αυτός είναι ο τρόπος μου για να μείνω σ’ επαφή μαζί του.
Έχετε μουσικές φιλοδοξίες που θα θέλατε να εκπληρώσετε;
Θα δουλέψω σε δύο εβδομάδες με τη Rosa Passos και τον Kenny Barron για δύο νύχτες στη Νέα Υόρκη. Η φιλοδοξία μου είναι να παίξω, ώστε να θέλουν να επιστρέψουν για τις επόμενες συναυλίες, η φιλοδοξία μου είναι να βρω μια διαφορετική διάταξη από νότες που θα διαρκέσουν όταν θα παίξω μαζί της. Η φιλοδοξία μου είναι να φύγω από τη συναυλία νιώθοντας ότι έκανα τη δουλειά μου. Ότι ήταν όσο καλύτερα μπορούσα να παίξω. Ότι έπαιξα όσο μου επέτρεπε η μουσική. Ότι βοήθησα όσους με προσέλαβαν και ανέβηκαν στη σκηνή για δύο νύχτες, να νιώσουν χαρούμενοι που κατάφερα να κάνω τη μουσική να έχει μια άλλη ζωή. Αυτό ψάχνω.
Είστε αισιόδοξος για το μέλλον της jazz μουσικής;
Ναι, έχω εμπιστοσύνη. Έχω επιστρέψει ξανά στη διδασκαλία. Έχω δύο ή τρεις μαθητές που μπορούν να γίνουν πολύ καλοί μουσικοί αν ακολουθήσουν κάποιες συγκεκριμένες οδηγίες. Νομίζω ότι η ίδια ειλικρινής αλήθεια ισχύει για τους σαξοφωνίστες, τους drummers και τους πιανίστες των οποίων ο δάσκαλος αναγνωρίζει, και είμαι σίγουρος ότι αυτοί οι ξεχωριστοί άνθρωποι θα λάμβαναν την ενθάρρυνση από τον συνάδελφό τους, ως έναν από τους μέντορές τους, ώστε να συνεχίσουν να παίζουν αυτή τη μουσική. Και αυτό συμβαίνει παντού, όχι μόνο στη Νέα Υόρκη. Παντού υπάρχουν παιδιά σαν κι αυτά. Δεν φοβάμαι ότι η μουσική θα υπάρχει για πολύ καιρό.
Έχετε ηχογραφήσει χιλιάδες δίσκους. Πιστεύετε ότι λόγω των υπηρεσιών streaming η ακρόαση ενός album από την αρχή μέχρι το τέλος γίνεται πλέον μια τέχνη που χάνεται;
Λοιπόν, θα παραθέσω μια εφημερίδα, έλαβα ένα άρθρο στον υπολογιστή μου που λέει: «Τα βινύλια ξεπερνούν πλέον σε πωλήσεις τα CD’s». Θετικό για εμάς. Νόμιζα ότι οι άνθρωποι που έχουν ένα πικάπ και χρειάζονται μια τέτοια βελόνα όταν το παίζουν, δεν θα ήταν εδώ για πολύ καιρό και αυτή τη στιγμή τα βινύλια επιτίθενται και απλώς καταλαμβάνουν τη σκηνή. Καλό για αυτούς, καλό για εμάς.
Είναι κολακευτικό που νεότεροι μπασίστες όπως ο Stanley Clarke, ο Leland Sklar, ο Victor Wooten και ο Nathan East σας θαυμάζουν;
Στην οθόνη του υπολογιστή μου έχω ένα σκίαστρο και το κατεβάζω όταν αρχίζω να ντρέπομαι. Λοιπόν, αυτή τη στιγμή, κατεβάζω το σκίαστρο, έχω ένα ωραίο χρώμα που δεν μπορείς να δεις (σ.σ.: στο Zoom), αλλά το βλέπω εκεί. Ο θαυμασμός και ο σεβασμός για αυτό που προσπάθησα να κάνω όταν το μπάσο βγαίνει από την θήκη είναι εκπληκτικό και το εκτιμώ. Καταλαβαίνουν τι χρειάζεται γιατί είναι καλοί μουσικοί. Χαίρομαι που νιώθουν ότι είμαστε από την ίδια πάστα.
Ο Miles Davis γράφει στην αυτοβιογραφία του ότι είχε τζαμάρει πολλές φορές στο σπίτι του με τον Jimi Hendrix και την ώρα του θανάτου του Jimi στο Λονδίνο, ο Miles μαζί με τον Gil Evans τον περίμεναν στη Νέα Υόρκη. Έχετε ακούσει ποτέ κάτι για αυτό; Είχατε γνωρίσει τον Jimi Hendrix;
Όχι, δεν τον είχα γνωρίσει ποτέ και δεν ξέρω γι’ αυτή τη συνάντηση. Θα μπορούσε να ήταν στα σκαριά. Θα μπορούσαν να υπάρχουν πιθανότητες που δεν τις γνώριζα καθόλου.
Ένα τεράστιο «ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ» στον κύριο Ron Carter για τον χρόνο του.
Official Ron Carter website: https://roncarterjazz.com
Official Ron Carter Facebook page: https://www.facebook.com/RonCarterMusic
Official Ron Carter Youtube channel: https://www.youtube.com/c/roncarterbassist
Official Ron Carter Twitter page: https://twitter.com/RonCarterBass