HIT CHANNEL ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: Ιούλιος 2010. Είχαμε την μεγάλη τιμή να μιλήσουμε με τον Bill Bruford, το θρυλικό drummer των Yes και τον King Crimson. Οι συμμετοχές του σε albums όπως τα “Fragile” και “Close to the Edge” με τους Yes, και “Larks’ Tongues in Aspic” και “Red” με τους πρωτοπόρους King Crimson, μιλάνε από μόνες τους. Ο Bill Bruford που αποτελεί πρότυπο για τον Danny Carey των Tool και πολλούς άλλους, έχει αποσυρθεί εντελώς από την μουσική από την Πρωτοχρονιά του 2009. Η αυτοβιογραφία του συστήνεται ανυπερθέτως σε όλους τους οπαδούς του progressive rock και γενικότερα της μουσικής.
Η αυτοβιογραφία σας κυκλοφόρησε τον περασμένο χρόνο, λίγους μήνες μετά την απόσυρσή σας. Ήταν κάτι που πάντα θέλατε να κάνετε ή ήταν απλά οι τίτλοι τέλους της καριέρας σας; Υπήρχε κάποιο υλικό που δεν το συμπεριλάβατε για οποιοδήποτε λόγο;
Το βιβλίο είναι εν μέρει ανέκδοτο υλικό, εν μέρει εξομολογητικό, εν μέρει μάθημα μουσικής για δημόσια χρήση. Το έγραψα για να τραβήξω μια γραμμή κάτω από το performance μέρος της ζωής μου, να το εξηγήσω στον εαυτό μου, να το εξηγήσω στους άλλους ανθρώπους, και επειδή δεν θα το πίστευα μέχρι να κάτσω να το γράψω. Είναι για μία μουσική ζωή- τη δική μου- αλλά πιο ενδιαφέρον είναι για τη μουσική ζωή με την ευρύτερη έννοια, όπως την έζησα για τέσσερις δεκαετίες. Είναι σειρές από παρατηρήσεις για τη μουσική ζωή ενός μη-κλασσικού μουσικού, που βασίζεται και περιλαμβάνει κομμάτια από την προσωπική μου εμπειρία. Όπου ήμουν και όπου πήγαινα με αυτό… Είναι σχετικά με τις ευχαριστήσεις, τους κινδύνους και τις λούμπες του να παίζεις κρουστά δημόσια, σίγουρα, αλλά είναι επίσης για το τι κάνουν οι μουσικοί όταν δεν προσπαθούν να είναι rock stars,τι κάνουν τις «καθημερινές» τους. Το έγραψα για τον σπινθηροβόλο στα μάτια, αρχάριο, τον έμπειρο επαγγελματία και τον απορημένο μη ειδήμονα. Η ζήτηση υπάρχει επειδή είναι αποδεδειγμένο από πολλούς ανθρώπους που μίλησα ότι δεν είχαν και πολύ ιδέα για το τι κάνει ένας μουσικός ή γιατί το κάνουμε και νόμιζα ότι θα μπορούσα να το εξηγήσω.
Χιλιάδες οπαδοί (περιλαμβάνω και τον εαυτό μου), σοκαρίστηκαν όταν έμαθαν ότι εγκαταλείπεται τα drums. Πιστεύουμε ότι μπορείτε ακόμα να παίξετε σε υψηλό επίπεδο. Ποιος ήταν ο κύριος λόγος της απόσυρσής σας; Μπορεί η υποστήριξη από τους οπαδούς να σας κάνει να ανακτήσετε την αυτοπεποίθηση και να διώξετε τις αμφιβολίες σας, όπως λέτε στην εφημερίδα Guardian το 2009;
Αποσύρθηκα επειδή πρώτον, 41 χρόνια από μένα είναι αρκετά για τον καθένα, σίγουρα για μένα τον ίδιο! Παρ’ όλα αυτά, το γρασίδι θέλει κούρεμα. Και δεν θέλω να παθαίνω σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου. Δεύτερον, το μουσικό μονοπάτι είναι ένα πολύ αυτό-εμμονικό είδος ύπαρξης που επιβάλει βαρύ ντύσιμο και να απομακρύνεσαι από τους κοντινότερους και πιο αγαπημένους σου, των οποίων η υπομονή μπορεί να έχει ήδη εξαντληθεί. Θέλω να ξαναβάλω μια ισορροπία.. Τρίτον, ήταν η στιγμή να μετακινηθώ και ν’ αφήσω τους άλλους να φύγουν. Ενδιαφέρομαι ποιο πολύ ν’ ακούσω τι μπορούν να κάνουν τα παιδιά. Καλύτερα να σταματήσω πριν γίνω άσχετος παρά μετά. Τέταρτον, όλη η ατέλειωτη αυτό-προβολή είναι τόσο «άτοπη» όπως η σπουδαία Meryl Strip είπε πρόσφατα. Και τελικά, αν δεν τα παρατήσω τώρα, θα με σκοτώσει αργά ή γρήγορα. Αν παίζεις κάθε συναυλία σαν να είναι η τελευταία σου, όπως θα έπρεπε να κάνεις, μετά από λίγο αυτό θα σε έσβηνε. Νομίζω ότι υπάρχει ολόκληρο μάτσο από ανθρώπους που πρέπει να αποσυρθούν: Mick Jagger, Tina Turner, the Moody Blues, the Osmonds, και οποιουδήποτε η ημερομηνία παραγωγής παραφορτώνει την σκηνή.
Το προσωπικό σας «όχημα» για πολλά χρόνια ήταν οι Earthworks και κάνατε μαζί τους κάποια σπουδαία albums. Νομίζετε ότι οι Earthworks θα έπρεπε να λάβουν μεγαλύτερη αναγνώριση από τους ακροατές;
Οι Earthworks είχαν πολύ καλή αντιμετώπιση από τους ακροατές και περιοδεύσαμε σε όλο τον κόσμο. Δυστυχώς, δεν ήρθαμε ποτέ στην Ελλάδα για κάποιο λόγο. Προφανώς η αυτοσχεδιαστική instrumental jazz δεν είναι τόσο πολύ δημοφιλής όσο η επαναλαμβανόμενη rock μουσική- και αυτό δεν είναι πρόβλημα.
Είστε ένας πρωτοπόρος του progressive rock drumming και της μουσικής γενικότερα . Συνειδητοποιούσατε τότε (αρχές δεκαετίας του ’70) ότι δημιουργούσατε ιστορία ή αντιμετωπίζατε την μουσική που κάνετε σαν κάτι φυσιολογικό;
Ήταν κάτι φυσιολογικό, παρ’ όλα αυτά θυμάμαι ότι η rock μουσική βιομηχανία στα 1970s πήγαινε προς μία ασυνήθιστα δημιουργική περίοδο. Όλοι ήθελαν να πειραματιστούν και είχαν καινούργιες ιδέες- οι μουσικοί και τα groups. Νομίζαμε ότι ήταν κάτι φυσιολογικό, γενικά το αντίθετο απ’ ότι συμβαίνει σήμερα. Στους Yes, στους King Crimson και στους Genesis θέλαμε μόνο να έχουμε καινούργιες ιδέες που σε έκαναν διαφορετικό από τα άλλα συγκροτήματα. Οι Yes ξεκίνησαν σαν γκρουπ διασκευών. Σιγά-σιγά απλώναμε τις συνθέσεις με ενδιαφέροντα επιπλέον μέρη μουσικής και μετά αρχίσαμε να γράφουμε το δικό μας υλικό. Αλλά αρχίσαμε κάνοντας διασκευές. Προσπαθήσαμε -και μας δόθηκε χρόνος- να μετακινήσουμε το στυλ μας μπροστά, προσπαθώντας να κάνουμε το κάθε album, μια τελειοποιημένη έκδοση του προηγούμενου. Οι προοδευτικοί (progressive) μουσικοί πληρώνονταν καλά για να προοδεύουν.
Eίστε εραστής της jazz. Ποιες είναι οι jazz επιρροές σας. Νομίζετε ότι ο Ginger Baker (Cream, Blind Faith) έκανε πολλούς drummers ανοίξουν τους ορίζοντές τους σε τότε άγνωστα είδη μουσικής (πχ Αφρικανική κτλ);
Μεγάλωσα με τη jazz και τους άκουγα όλους και τα πάντα. Αλλά οι αγαπημένοι μου drummers ήταν ο Max Roach, o Joe Morello, o Art Blakey και σαν παιδί ο Ginger Baker. O Max είχε μεγαλοπρέπεια, οικονομία κίνησης και αίσθηση αρχιτεκτονικής στο παίξιμό του που με ιντρίγκαρε σαν παιδί. Ήθελα αυτή την πηγαία χάρη ομορφιάς στο set. Ποτέ δεν λέρωνε το κουστούμι του με ιδρώτα! Διασκεύασα δικά του solos (“The Drum Also Waltzes”) στο album μου Masterstrokes, και το “Self-Portrait” με τους World Drummers Ensemble, σαν tribute σ’ αυτόν και σαν αναφορά του στυλ μου στο δικό του. Τον συνάντησα πολλές φορές σε shows των King Crimson. Πάντα ενδιαφερόταν για καινούργια πράγματα, ήταν εκεί για να τσεκάρει τα ηλεκτρονικά μου drums. Ο πρόσφατος θάνατός του, το 2007, αφήνει την κοινότητα των drummers φτωχότερη. Ο Joe Morello μου άρεσε στο Brubeck Quartet στα μέσα της δεκαετίας του ’60 με μελωδίες σαν το “Far More Drums”, το “It’s a Raggy Waltz” και το “Take Five”. Είχε καταπληκτική τεχνική ικανότητα, πολύ λεία αλλά επίσης μεγάλη ικανότητα σε ασυνήθιστους ρυθμούς. Κυρίως παίζαμε μόνο διπλά και τριπλά μέτρα εκείνη την εποχή και ο Joe μας άνοιξε ένα καινούργιο κόσμο από ασυνήθιστους χρόνους και τους έμαθα σαν πάπια στο νερό. Ποτέ δεν μπορούσαν να φανταστώ τίποτα το ενδιαφέρον στο να παίζω 4/4, αλλά είχα κάτι να προσφέρω αν έπαιζα στα 5/4. Όπως με τον Max, διασκεύασα ένα από τα διάσημα solos του στα 5/4 στο album μου “If Summer Had Its Ghosts”
Παρακολουθώντας την τηλεόραση του B.B.C σαν παιδί στα τέλη των ‘60s,άκουσα όλους τους μεγάλους Αμερικανούς jazz μουσικούς όταν ήρθαν στο Λονδίνο. Κινηματογραφήθηκαν και ηχογραφήθηκαν τα live τους για ένα prime-time τηλεοπτικό πρόγραμμαπου λεγόταν Jazz625. Τους άκουσα όλους, αλλά ειδικά τους Art Blakey’ Messangers, Ο Art είχε αυτό το βαθύ ήχο του tom και το τάμπουρο να ρολάρει απ’ τον Παράδεισο. Αγαπούσα τον τρόπο που έλεγχε την μπάντα, σαν ένα τύπο να οδηγεί ένα γρήγορο αυτοκίνητο αγώνων ή ένα καθαρόαιμο άλογο. Κανένας δεν πήγαινε πουθενά χωρίς να του το πει ο Art, αλλά όταν ήταν η ώρα να παίξουν, ο Art τους έβαζε φωτιά, τους κεραυνοβολούσε και τους κυρίευε. Ολοκληρωτικός έλεγχος. Από τον Art πήρα αυτή την ιδέα και επίσης το χρώμα και τη χροιά του ήχου. Λάτρευα την δουλειά του Ginger όταν τον είδα στα club του Λονδίνου όταν ήμουν 16. Αλλά οι επιρροές του, παρ’ότι τεράστιες ήταν πολύ πριν κάθε νύξη world music και υπήρχε πολύ λίγη κουβέντα για το drumming από άλλους πολιτισμούς μέχρι τη δεκαετία του 1980.
Η καριέρα σας πάντα υπέφερε από συμβιβασμούς. Αν αρχίζατε σήμερα, θα παίζατε πάλι σε συγκροτήματα; Νομίζετε ότι με αυτούς τους συμβιβασμοί, αρκετές καλές μουσικές ιδέες δεν βγήκαν στην επιφάνεια;
Νομίζω ότι μπορεί να παρεξήγησες τη λέξη «συμβιβασμός»- ποτέ δεν συμβιβάστηκα σε τίποτα! Πάντα έπαιζα τη μουσική που ήθελα με ανθρώπους που ήθελα, όπου ήθελα και όταν ήθελα. Και ήμουν πολύ προνομιούχος που μπορούσα να το κάνω αυτό. Ίσως ήμουν στη τελευταία γενιά από drummers που μπορούσαν να ήταν τόσο δημιουργικοί όλη των ώρα. Τελικά έπρεπε να μετακινηθώ στη jazz επειδή το rock πήγαινε κατά διαόλου, αλλά ήταν πιθανό να ήμουν πολύ δημιουργικός και στη jazz επίσης.
Παίξατε με πολλούς σπουδαίους μουσικούς .Υπάρχει κάποιος που θα θέλατε να παίξετε μαζί και δεν συνέβη; Ίσως ο Jeff Beck;
Θα μπορούσα στα μέτρα του δυνατού, στον άλλο κόσμο, να παίξω με τον Joe Zawinul (σ.σ: μεγάλος Αυστριακός jazz πιανίστας), αλλά δεν νομίζω ότι ήμουν αρκετά καλός ή είχα αρκετά να του προσφέρω, έτσι δεν τον πήρα ποτέ τηλέφωνο.
Δώστε μια συμβουλή σε ένα παιδί που μόλις άρχισε να παίζει drums.
Εξάσκηση, εξάσκηση και εξάσκηση! Και να ακούει προσεκτικά τι παίζει επειδή κάθε νότα είναι σημαντική.
Στείλτε ένα μήνυμα στους Έλληνες οπαδούς.
Λυπάμαι, ποτέ δεν κατάφερα να παίξω στην Ελλάδα για σας, αλλά παρακαλώ επισκεφθείτε το www.billbruford.com και ακούστε τα πράγματα που έχετε ακούσει εκεί! Ξέρω ότι οι Έλληνες οπαδοί ήταν τεράστιοι θαυμαστές των Yes και των King Crimson και είμαι πολύ ευγνώμον για αυτό.
Ένα τεράστιο «ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ» στον κύριο Bill Bruford για τον χρόνο του.
Τσεκάρετε όλοι το καταπληκτικό site του Bill Bruford, www.billbroford.com και αγοράστε την αυτοβιογραφία του που είναι τρομερά ενδιαφέρουσα.